Paleojen, Senozoyik Zaman'ın ilk dönemi olup Paleosen, Eosen ve Oligosen evrelerinden oluşur. Kretase sonunda yaşanan büyük yok oluşun ardından boşalan ekolojik nişlerin, memeliler ve kuşlar tarafından hızla doldurulduğu bu 43 milyon yıllık süreç, modern omurgalı çeşitliliğinin temelini atmıştır.
Kıtasal Çarpışmalar ve İklimsel Dönüşümler
Paleojen Dönemi, yerkürenin hem fiziksel hem de biyolojik çehresini değiştiren devasa olaylarla karakterize edilir:
• Dağ Oluşumları (Orojenez): Afrika ve Hindistan'ın Avrasya ile çarpışması sonucunda Alp-Himalaya dağ zincirleri yükselmeye başlamıştır. Alp ve Zagros dağ kuşakları bu dönemin tektonik miraslarıdır.
• İklimsel Salınımlar: Dönemin başlarında Paleosen-Eosen Termal Maksimumu (PETM) ile küresel sıcaklıklar zirve yapmış, ancak Eosen sonundan itibaren başlayan soğuma eğilimi Oligosen'de Antarktika'da kalıcı buz tabakalarının oluşmasına yol açmıştır.
• Memelilerin Evrimi: Küçük ve basit formlardan başlayan memeliler; devasa karasal formlara, deniz ekosistemlerine (balinalar) ve hava ortamlarına (yarasalar) uyum sağlayarak çeşitlenmiştir.
• Flora Değişimi: Başlangıçtaki sıcak ve nemli ormanlar, Oligosen'deki soğuma ile birlikte yerini kuru ormanlıklara ve geniş otlaklara bırakmaya başlamıştır.
• Coğrafi Ayrılmalar: Atlantik Okyanusu'nun kuzeye doğru genişlemesiyle Kuzey Amerika ve Avrasya birbirinden ayrılmış, Avustralya ve Güney Amerika'nın Antarktika'dan kopmasıyla Drake ve Tazmanya geçitleri açılmıştır.
