Yaklaşık 4 milyar yıl önce başlayan Arkeen (Arkeyan) Devri, ismini bu dönemin hakimi olan Arkea bakterilerinden alır. Hadean'ın kaotik ve "cehennem" benzeri koşullarının yerini hızla soğuyan bir yerküreye bıraktığı bu evre, ilk kayaçların ve kıta plakalarının kararlı hale gelmeye başladığı, gezegenimizin tanıdık bir çehre kazanmaya başladığı kritik bir süreçtir.
Yaşamın Başlangıcı ve Oksijen Devrimi
Arkeen, biyolojik tarihin en önemli dönüm noktalarına ev sahipliği yapmıştır:
• İlk Yaşam İzleri: Dünyada yaşam ilk kez bu dönemde filizlenmiştir. Günümüzde bilinen en eski fosiller, yaklaşık 3.5 milyar yıl öncesine tarihlenen bakteri mikro fosilleridir.
• Zehirli Atmosfer: Bu dönemde atmosferimiz henüz solunabilir değildir; içeriğinde yüksek miktarda metan ve amonyak gibi zehirli gazlar barındırmaktadır.
• Stromatolitlerin Rolü: Fotosentetik siyanobakterilerin oluşturduğu koloniler olan Stromatolitler, okyanuslardaki oksijen miktarını artırarak gelecekteki yaşam formları için gerekli ortamı hazırlamışlardır.
• Fosil Kayıtları: Arkeen yaşlı stromatolit fosilleri bugün Güney Afrika ve Batı Avustralya'da bulunmaktadır. Günümüzde yaşayan örnekleri ise aşırı tuzlu yapısı sayesinde korunan Batı Avustralya’nın Shark Körfezi'nde görülebilmektedir.
